Иран – бай тарихымен, мәдениетімен және ерекше табиғатымен әлем назарын өзіне жиі аударып отыратын мемлекет. Бұл ел туралы көпшілік біле бермейтін таңғаларлық ақпараттар жетерлік. Бүгінгі мақаламызда Иранға қатысты қызықты әрі танымдық деректерді ұсынамыз. Осы ақпараттар арқылы сіз Иран туралы бұрын-соңды білмеген көптеген мәліметпен танысасыз.
- Иран – әлемдегі ең көне өркениеттердің бірі саналатын ежелгі Парсы империясының мұрагері болып табылады. Бұл елдің аумағында 2500 жылдан астам уақыт бойы әртүрлі патшалықтар мен мемлекеттер өмір сүрген.
- Парсы тілі – әлемдегі ең көне тілдердің бірі әрі бүгінге дейін қолданылатын тілдер арасындағы ең көркемдерінің қатарына жатады. Иранда қолданылатын парсы тілі елде «фарси» деген атпен танымал.
- Иранда жыл санау жүйесі ерекше, мұнда исламдық күнтізбе бойынша уақыт есептеледі. Осы күнтізбе бойынша қазір елде шамамен XV ғасыр болып есептеледі, ал жаңа жыл мерекесі – Наурыз 21 наурызда тойланады.
- Иранда алкоголь ішімдіктерін ішуге заң жүзінде толық тыйым салынған. Мұндай тыйым исламның қатаң ережелеріне негізделген және оны бұзғандар қатаң жазаланады.
- Иран кілемдері әлемге кеңінен танымал, оларды тоқу өнері осы елде мыңдаған жылдар бойы дамып келеді. Парсы кілемдерінің сапасы мен әсемдігі халықаралық көрмелерде бірнеше рет марапатталған.
- Иран әлем бойынша ең көп пісте экспорттайтын ел болып табылады, оның әлемдік нарықтағы үлесі шамамен 50 пайызға жуық. Бұл елде пісте өсіру мен оны өңдеу ерекше дамыған сала болып есептеледі.
- Әлемдегі ең көне жел диірмендері Иран жерінде орналасқан, олардың жасы шамамен мың жылдан асады. Осы диірмендердің кейбіреуі бүгінгі күнге дейін жұмыс істеп тұр.
- Иранда ең танымал спорт түрлерінің бірі – күрес, әсіресе еркін және грек-рим күресі жоғары деңгейде дамыған. Ирандық спортшылар күрестен Олимпиада ойындарында жиі жүлдегер атанып, ел намысын қорғап келеді.
- Иранның табиғаты өте алуан түрлі, бұл елде бір мезгілде барлық төрт жыл мезгілін көруге болады. Елдің солтүстігі жасыл ормандарға толы болса, оңтүстігі шөлейт аймақтардан тұрады.
- Иранның астанасы Тегеран – әлемдегі ауасы ең лас қалалардың бірі саналады. Қаладағы экологиялық жағдай халықтың денсаулығына кері әсер етіп, жыл сайын түрлі аурулардың таралуына себеп болады.
- Ирандықтар әлем бойынша ең қонақжай халықтардың бірі ретінде танымал. Елге келген қонақтарға ерекше құрмет көрсетіліп, үйлерінде ең жақсы тағамдар мен сусындар ұсынылады.
- Иранда шафран өсімдігі көп өсіріледі, бұл ел әлемдегі шафран өндірісінің шамамен 90 пайызын қамтамасыз етеді. Шафран – әлемдегі ең қымбат дәмдеуіштердің бірі болып саналады.
- Исфахан қаласы – Иранның ең әсем әрі тарихи шаһарларының бірі, оны жиі «әлемнің жартысы» деп те атайды. Қаладағы ежелгі сәулет ескерткіштері ЮНЕСКО-ның бүкіләлемдік мұрасына енгізілген.
- Ирандық кино әлемдік деңгейде жоғары бағаланып, бірнеше рет халықаралық фестивальдерде жүлделерге ие болған. Иран фильмдерінің көбісі өмірлік терең мағынасы мен әлеуметтік мәселелерді қозғайтындығымен ерекшеленеді.
- Иранда әйелдерге қоғамдық орындарда хиджаб кию міндеттелген және бұл ережені бұзғандар айыппұл төлеуі немесе қатаң ескерту алуы мүмкін. Дегенмен соңғы жылдары бұл талаптарға қатысты қоғамда пікірталастар күшейіп келеді.
Жоғарыда келтірілген деректер Иранның қаншалықты ерекше әрі таңғажайып ел екенін көрсетеді. Бұл мәліметтер арқылы біз елдің мәдениетімен, дәстүрімен және өмір салтымен жақынырақ таныса аламыз. Әлі де бұл мемлекет туралы көптеген тың ақпараттар мен қызықты фактілер ашылары анық. Сондықтан Иранды тереңірек зерттеп, жаңа танымдық деректерге қол жеткізу әрқашан қызықты болмақ.